Ruimer wonen

Een grotere leefruimte en meer genieten van de tuin, dat zijn de belangrijkste beweegredenen voor het uitbreiden van de woning met een veranda of aanbouw. Ooit had haast iedereen een veranda, maar in de jaren ’90 werd deze klassieker plots ouderwets en zagen bouwers meer last dan lust in een veranda. Vandaag is een eigentijdse extra leefruimte opnieuw trendy. Naast ‘meer ruimte’ en ‘zicht op de tuin’, is ook de vraag naar ‘meer licht’ een behoefte geworden. Glas speelt een centrale rol in de moderne uitbouw.

Waar komt de veranda of oranjerie vandaan
Veranda of uitbouw
Wat met de energieprestatie
Materiaalkeuze
Tips 

Waar komt de veranda of oranjerie vandaan

De klassieke oranjerie die zijn oorsprong vond in de 17de eeuw diende vooral om exotische planten zoals sinaasappelboompjes te kweken en te laten overwinteren. Heel wat kastelen en landhuizen lieten in hun park een oranjerie met grote ramen op het zuiden bouwen om de vorstgevoelige kuipplanten in de winter te beschermen tegen de koude. De koninklijke serres in Laken (uit 1873) werden zelfs toonaangevend en trendzettend voor de latere typische gietijzeren hoefijzerbogen die veel voorkomen in de artnouveauarchitectuur.

Naar het schijnt vond Victor Horta zijn inspiratie in Laken. Heel wat landhuizen en villa’s van eind 19de – begin 20ste eeuw werden voorzien van - al dan niet - aangebouwde serres en oranjeries.
Er werd al wel eens thee of koffie geschonken in de serre en de ruimte werd wel eens ingericht als wintertuin, maar ze werd nooit als volwaardige leefruimte gebruikt.
De mooie oranjerie evolueert in de jaren ‘60 en ‘70 naar de eerder sobere veranda die meer gelijkenissen vertoont met de Amerikaanse ‘porch’. De klassieke veranda wordt vandaag opnieuw vervangen
door de meer elegante oranjerie of door een heuse aanbouw. Met dit verschil dat de ruimte een volwaardige leefruimte wordt, inclusief verwarming en stijlvolle inrichting.

Veranda of uitbouw

Voor heel wat mensen is een veranda de evidente oplossing naar meer licht en zicht op de tuin. Verandabouwers bieden vandaag allerhande stijlen en formaten aan. Van houten serreachtige gebouwen tot klassieke pvc-uitbouwen en imposante Victoriaanse glazen huizen. Er bestaan zowel standaardmodellen als op maat gemaakte moderne constructies in diverse materialen.
De structuur is vervaardigd uit hout, metaal, aluminium of pvc. De keuze hangt af van de stijl, de vorm, de grootte, het dak en de plaats waar de veranda moet komen.

Het kan met zadeldak, plat dak, strak afgelijnd en mee met de vormgeving van een modern huis, in alle mogelijke kleuren en met een ruime keuze aan glas: getint, zonwerend, spiegelend, beveiligd. Kortom, wat ook de stijl van uw huis is, waar u ook wilt aanbouwen, u zal altijd wel een veranda of oranjerie vinden die perfect bij uw huis, tuin en behoeften past. De verandasector speelt in op de hedendaagse woontrends en biedt een oplossing naar ieders budget.

Echt ingrijpend hoeft de bouw van een veranda niet te zijn, maar wat u altijd zal moeten doen, is een bouwvergunning aanvragen en dus uw plannen laten goedkeuren. Het kan niet om het even waar en hoe, u moet zich houden aan de normen en stedenbouwkundige voorschriften. Wordt de veranda groter dan 30 m2 of hoger dan 4,5 m (nokhoogte), dan bent u verplicht om een architect in te schakelen die uw veranda uittekent.

Maar op het moment dat een architect om de hoek komt kijken, openen zich nieuwe perspectieven. Een veranda is niet de enige oplossing voor meer licht en ruimte. Misschien is een volwaardige uit- of aanbouw een beter alternatief. Van zodra u een architect inschakelt, is het verstandiger dat u alle opties bekijkt. Een veranda heeft immers ook wat nadelen. Ondanks de beschikbaarheid van mooie zonweringen, zonwerend hoogrendementsglas en de isolerende eigenschappen van pvc en aluminium, blijft de kans op ‘oververhitting’ in de zomer bestaan als u kiest voor een glazen dak. Een goed geïsoleerd en gesloten plat of hellend dak, voorkomt dat een loodrechte zon in de hoogzomer de temperatuur in uw nieuwe leefruimte te veel doet stijgen. Vooraleer u resoluut kiest voor een veranda, moet u toch even alle mogelijkheden bespreken met een vakman.

Wat met de energieprestatie

De Vlaamse overheid legt EPB-normen op. Iedereen die bouwt of verbouwt wordt geconfronteerd met de energieprestatie van zijn woning. Valt de bouw van een oranjerie, veranda of serre dan onder de EPB-regelgeving? De wetgever is duidelijk. In principe moet elk gebouw waarvoor een stedenbouwkundige vergunning vereist is, voldoen aan de normen, maar er zijn uitzonderingen. Is een architect niet vereist, dan moet u ook geen rekening houden met de energieprestatie van uw veranda. Ook tijdelijke constructies en alleenstaande gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte kleiner
dan 50 m2 vallen buiten de eisen. Is uw aangebouwde veranda groter dan 30 m2, dan zal u dus rekening moeten houden met isolatie- en ventilatienormen en -verplichtingen. Hoogrendementsglas, zonwering, ventilatie en een energiezuinige verwarming horen logischerwijs bij een volwaardige aanbouw.

Materiaalkeuze

Kiest u voor een echte wintertuin- of serresfeer met veel licht en open ruimte, dan zal u eerder moeten gaan voor een groot glasoppervlak, en dan ligt de keuze voor een veranda voor de hand. Gaat uw voorkeur uit naar hout, dan zal u een robuustere structuur moeten kiezen met een aaneenschakeling van kleinere glasoppervlakten.

Aluminium laat u toe om grote glasoppervlakten te overbruggen en fijnere structuren te kiezen. De keuze van het materiaal hangt dus niet alleen af van de stijl van uw woning, maar ook van de onderbrekingen van het glasoppervlak. Om het eenheidsgevoel tussen binnen en buiten te versterken, wordt steeds vaker voor een natuurvloer geopteerd die zowel binnen als buiten kan worden gelegd. Er is een toenemende trend om de vloer gewoon te laten doorlopen op het terras en dorpels en drempels zoveel mogelijk te mijden. Het lijkt alsof een deel van het overdekt terras wordt geïntegreerd in de woning met behulp van glazen deuren en schermen. Het is echter alleen maar schijn, want elke aangebouwde ruimte groter dan 30 m2 moet voldoen aan de strenge isolatienormen.

Het buitengevoel wordt nog versterkt wanneer zichtbare verwarmingselementen worden geweerd in de aanbouw of veranda. Vloerverwarming is in dit geval de beste keuze, niet alleen omwille van het esthetische aspect, maar ook omwille van de stralingswarmte. Hoe meer glas, hoe meer reden u heeft om te kiezen voor stralingswarmte.

Enkele tips 

1. Staat uw veranda of aanbouw pal op het zuiden, zorg dan voor een goede zonwering. Een volledig en goed geïsoleerd dak en/of een grote schaduwbiedende boom in de onmiddellijke omgeving, helpen om de tempe-ratuur in uw veranda onder controle te houden.
2. Een weloverwogen aanbouw die ingeschakeld wordt als volwaardige leefruimte, biedt meer mogelijkheden dan een traditionele veranda.
3. Aluminium structuren laten toe om elegante hedendaagse constructies te bouwen die perfect beantwoorden aan de EPB-normen.
4. Besteed evenveel aandacht (en voldoende budget!) aan terras, terrasmeubilair en buitenverlichting. Veel glas betekent een grotere buitenbeleving waar men zich ook goed moet voelen.

Tekst : Chris De Smedt ■ Bron : Bouwspotter – Woontrends voor morgen