Levensstijl
Je hebt de keukenruimte reeds aandachtig geanalyseerd.
Je weet hoe jouw keukenopstelling er ongeveer zal uitzien.
Je bent volledig klaar voor de volgende stap, de keukenindeling.
Maar vooraleer je hier vol overgave mee start, is het misschien wel nuttig om even stil te staan bij jezelf. Jijzelf, je partner, je gezin, kortom je eigen levensstijl zijn allemaal factoren die sterk gaan bepalen hoe jouw keuken er uit moet gaan zien.
Wanneer je een absolute topchef bent in de keuken en je graag allerhande gasten verwent met je laatste culinaire creaties, zal je vast en zeker veel aandacht besteden aan de keuze van je keukentoestellen. Extra veel werkruimte en enkele grote voorraadkasten staan ook boven aan je verlanglijstje.
Een fervent restaurantbezoeker daarentegen zal zijn keuken misschien meer als ontmoetingsruimte beschouwen en deze extra werkruimte graag inruilen voor een mooie tafel.
Uit hoeveel personen bestaat je gezin?
Gebruik je de keuken ook als eetkamer of heb je hier een afzonderlijke ruimte voor?
Beschik je buiten de keuken over een extra bergruimte?
Heb je eigenlijk al eens nagedacht over wat je allemaal dient op te bergen?
Zo kan je jezelf nog een hele reeks vragen stellen. Vragen waarvan de antwoorden stuk voor stuk het beeld gaan vormen van jouw keuken. Een keuken aangepast aan jouw levensstijl en de behoeften van jouw gezin.
Ergonomie
Buiten de slaapkamer is de keuken dé plek in huis waar jij en je gezinsleden de meeste tijd doorbrengen. De keuken is in de eerste plaats een werkplek waar zich dagelijks tot meer dan vijftig verschillende handelingen afspelen.
Tot wel vijftig verschillende handelingen?
Maak voor jezelf maar eens de som. Je zet ’s morgens een lekkere kop koffie, je smeert wat smeerkaas op je toast, even een appel raspen voor zoonlief, alvast de groenten wassen voor het avondeten, maar eerst de vaatwasmachine uitladen, het bestek terug in de besteklade sorteren en borden in de kast plaatsen, ondertussen even koffie drinken…
… Je zou wel eens verbaasd kunnen zijn over het aantal kilometers dat je jaarlijks rondloopt in jouw keuken.
WEETJES:
Te voet van Londen naar Berlijn…
… en terug
Een uitgebreide studie naar loopafstanden in de keuken stelde vast dat ieder van ons een afstand loopt van ongeveer 172 meter per dag. Indien we er rekening mee houden dat een keuken een gemiddelde levensduur heeft van twintig jaar, wil dit zeggen dat we gedurende deze twintig jaar ongeveer een 1200 kilometer afleggen in onze keuken. Deze afstand komt overeen met een wandeltochtje van Londen centrum tot Berlijn.
Daarbovenop lopen wij elke dag ongeveer dertig maal heen en terug naar onze keukentafel. Uitgaande van een gemiddelde afstand tussen keuken en tafel van ongeveer 2,5 meter wil dit zeggen dat we zelfs nog even kunnen terugwandelen ook.
Het zijn dus niet enkel het ontwerp of de gekozen materialen, maar ook vooral een doordachte keukenindeling, die jouw keuken tot een praktische leefkeuken maken.
Een degelijke voorbereiding en ergonomische kijk op je keukenindeling zijn dus van groot belang. Ze ontnemen je dan misschien wel het excuus om jaarlijks een extra paar schoenen aan te schaffen, maar zijn wel cruciaal om vele dagelijkse ergernissen te vermijden.
Indeling en zoneplanning
Zoals je weet vervult de hedendaagse keuken een veel grotere rol dan enkel die van werkplek. Toch blijven deze eerste grondbeginselen van ergonomie van groot belang voor de indeling of ’zoneplanning’ van jouw keuken.
Zo is het bijvoorbeeld van belang om rekening te houden met de werkhoogte van je werkvlak. Deze hoogte dient namelijk in verhouding te staan tot je eigen lichaamslengte. Indien deze werkhoogte te hoog of te laag wordt gepositioneerd kan dit heel vervelend zijn voor het uitvoeren van bepaalde taken.
Je hebt vast en zeker al wel eens ondervonden dat een half uurtje afwassen aan een te lage spoelbak geen lachertje is!
Om dit te vermijden kan je een regeltje volgen waarbij je rekening moet houden met een werkvlak dat ongeveer 15 centimeter onder jouw elleboog is gepositioneerd.
Je bent zelf 1.65 meter en je partner is 1.98 meter ?
Denk even na wie dagelijks het grootste deel van zo’n vijftig handelingen op zich neemt en je hebt je antwoord.
Een ander, maar zeker zo belangrijk aandachtspunt is de volgorde waarin je de verschillende kasten of keukentoestellen plaatst. In de keuken zijn vele activiteiten een reeks van opeenvolgende taken zoals bijvoorbeeld het uitnemen van groenten, gevolgd door het wassen, snijden, koken en ten slotte het opdienen van je gerecht. Indien je de indeling van je keuken op zulke reeksen gaat afstemmen kan je onnodige afstanden en verplaatsingen sterk beperken.
Vertrekkende vanuit ditzelfde principe kan je ook rekening houden met de plaats die je geeft aan al je keukengerei. Zaken die je heel vaak gebruikt, zoals bijvoorbeeld het aardappelmesje of misschien wel de pepermolen, geef je een snel en eenvoudig bereikbare plek. Dit zijn dan ook meestal de ruimtes die zich in het midden van de keuken bevinden. Ook wel die ruimtes waar je het minst voor moet knielen of strekken. Die onhandige ovenschotel van je schoonmoeder daarentegen, kan je dan weer op de onderste of bovenste legplank van die hoge kast plaatsen.
Buiten de frequentie of de volgorde van bepaalde gebruiksvoorwerpen, kasten of toestellen bestaan er nog vele andere aandachtspunten.
Bij het positioneren van toestellen zoals bijvoorbeeld de oven kan je rekening houden met een bepaalde veiligheidsfactor. Het plaatsen van de oven op kniehoogte brengt bij het in- en uitnemen van zware en vooral warme schotels minder risico’s met zich mee op ongevallen. Jammer genoeg is dit dan weer een niet geheel praktische hoogte om je gerecht in het oog te houden.
Wat je dus zeker in de gaten moet houden is dat ergonomie belangrijk is, maar waarschijnlijk nooit volledig zal kunnen worden toegepast. Wanneer je voor je eigen keuken ’ergonomisch’ aan de slag gaat, zal je zelf ondervinden dat deze regeltjes en aandachtspunten soms met elkaar in conflict kunnen gaan.
Probeer dan ook steeds een gulden middenweg te vinden en pas deze regels enkel toe wanneer deze betrekking hebben op jouw levensstijl en gezinssituatie.
Weetjes :
Rechts - of linkshandig
Bij het indelen van jouw keuken dien je vooral rekening te houden met die persoon die het meest in de keuken zal werken. Zo is bijvoorbeeld het rechts- of linkshandig zijn van deze persoon ontzettend belangrijk. In de eerste plaats is het bepalen van de volgorde waarin je bepaalde kasten of toestellen gaat plaatsen hiervan sterk afhankelijk. Iemand die linkshandig is zal automatisch in de lade of kast links van hem op zoek gaan naar het gewenste keukeninstrument, waar daarentegen een rechtshandig persoon eerder de rechtse zijde zal kiezen.
De regel: voor rechtshandige personen verloopt de volgorde van de verschillende keukenzones volgens de wijzers van de klok. Voor linkshandige personen verloopt deze volgorde tegen de wijzers in.
Een fragment uit:
Mijn Keuken, “het hart van het huis”
Auteur Stijn Switters, Frako nv
Uitgeverij Lannoo